۱۴۰۰ چهارشنبه ۲۹ دي
تاریخ بروزرسانی: ۱۳۹۴ چهارشنبه ۲۸ بهمن    تعداد بازدید : 5518

پیسی یا برص

برص ( VITILIGO)

یک بیماری پوستی است که با لکه­های سفید ناشی از فقدان رنگدانه مشخص می­شود. هر قسمتی از بدن ممکن است مبتلا شود. اغلب هر دو طرف بدن بطور قرینه با مجموعه­هایی از تعداد بسیار زیاد لکه­هایی بزرگ سفید درگیر می­شود. محلهای شایع درگیری:

صورت، لبها، دستها، بازوها، ساق پا، نواحی تناسلی

چه کسی برص می­گیرد؟

یک یا دو درصد مردم مبتلا به برص می­شوند. تقریبا نیمی از جمعیت مبتلا، آنرا قبل از 20 سالگی بروز می­دهند. نزدیک به یک پنجم موارد یکی دیگر از اعضاء خانواده فرد مبتلا نیز درگیر این بیماری می­باشد. بیشتر افراد مبتلا به برص وضعیت سلامت عمومی خوبی دارند .

چه چیز تعیین کننده رنگ پوست است؟

ملانین، رنگدانه­ای که رنگ پوست، مو و چشمها را تعیین می­کند در سلولهای به نام ملانوسیت تولید می­شود. اگر این سلولها بمیرند یا نتوانند ملانین ایجاد کننده پوست و روشنتر و یا کاملا سفید خواهد شد.

چه چیز منجر به برص می­شود؟

برص در اثر ناپدید شدن ملانوسیتهای پوست بوجود می­آید. هیچکس دلیل آنرا نمی­داند . ولی چهار فرضیه اصلی وجود دارد:

-                     عملکرد غیر طبیعی سلولهای عصبی ممکن است منجر به تولید موادی سمی شود که به ملانوسیتها آسیب می­رسانند

-                     سیستم ایمنی بدن ممکن است ملانوسیتها را تخریب کند. محققین تصور می­کنند که ممکن است رنگدانه ها در اثر پاسخ بدن به ماده­ای که جسم خارجی شناخته می­شود تخریب شوند.

-                     سلولهای رنگدانه ساز ممکن است دچار خودتخریبی شوند. زمانیکه رنگدانه تشکیل می­شود محصولات جانبی سمی می­تواند تولید شده و ملانوسیتها را تخریب کند.

-                     نقص ژنتیکی وجود دارد که ملانوسیتها را به آسیب حساس می­کند.

چگونه برص گسترش می یابد؟

روند و شدت از دست دادن رنگدانه در هر فردی متفاوت است. افراد با پوست روشن اغلب در فصل تابستان متوجه اختلاف رنگ بین نواحی مبتلا به برص و آفتاب خورده می­شوند. در تمام طول سال برص در افراد با پوست تیره تر واضح­تر می­باشد. در موارد شدید ممکن است در تمام سطح بدن رنگدانه­ها از بین بروند. هیچ راهی برای پیش بینی میزان رنگدانه­ای که هر فرد از دست خواهد داد وجود ندارد. یک برص شاخص(تیپیک) بصورت پوست سفید رنگ بروز می­کند. با این وجود درجه از دست دادگی رنگدانه ممکن است در هر لکه برصی با دیگری فرق کند. ممکن است سایه­های رنگدانه­ای گوناگونی در یک لکه وجود داشته باشد و یا احتمال دارد مرزی از پوست تیره­تر دور تا دور ناحیه روشنی از پوست را فرا گرفته باشد. برص غالبا با فقدان ناگهانی رنگدانه ای آغاز می­شود. برگشت رنگدانه پوستی به وضعیت اولیه در بیماران مبتلا به برص نادر است. برخی از افرادی که تصور می­کنند برص در آنها بهبود یافته است در حقیقت تمامی رنگدانه­هایشان را از دست داده اند و دیگر محل اختلاف رنگی در پوست ندارند. در حالیکه پوست آنان تماما به یک رنگ است آنها هنوز مبتلا به برص می­باشند.

چگونه برص درمان می­شود؟

گاهی بهترین درمان برص درمان نکردن آنست. در افراد بور اجتناب از آفتاب دادن پوست طبیعی می­تواند بطور تقریبی از آشکار شدن ناحیه برصی جلوگیری کند پوست سفید مبتلا به برص هیچگونه حفاظ طبیعی در مقابل آفتاب ندارد. این نواحی به سادگی آفتاب سوخته می­شوند. در تمامی نواحی برص در معرض نور آفتاب باید یک ضد آفتاب با SPF حداقل 15 استفاده شود. از نور آفتاب زمانیکه جلوگیری از سوختگی پر اهمیت می­باشد اجتناب کنید.

تغییر شکل برص با ترکیبات برنزه کننده یا رنگها یک راه آسان و مطمئن برای کمتر آشکار شدن آن می­باشد. مواد آرایشی ضد آفتاب و منطبق با رنگ تمامی پوستها، در بسیاری از فروشگاههای بزرگ یافت می­شود. می­توان از رنگهایی که پوست را رنگ­آمیزی می­کنند برای رنگ آمیزی لکه های سفید استفاده کرد تا هر چه بیشتر با رنگ پوست طبیعی منطبق شوند. این رنگها به تدریج پاک می­شوند . ترکیبات برنزه کننده حاوی یک ماده شیمیایی به نام دی هیدروکسی استون می­باشند. که ملانوسیتها را از ساختن یک پوست برنزه بی نیاز می­کنند. رنگ کرمهای رنگی نیز به آرامی پاک می­شود. هیچکدام از اینها بیماری را تغییر نمی­دهند اگر چه ظاهر را بهبود می­بخشند. خالکوبی (میکروپیگمانتاسیون) روی نواحی کوچک ممکن است مفید باشد. اگر ضد آفتابها و پوشاننده های پوست سودمند نباشند ، ممکن است پزشکان سایر درمانها را پیشنهاد کند. درمان ممکن است روی برگرداندن رنگدانه طبیعی(رپیگمانتاسیون) یا تخریب رنگدانه­های باقیمانده(دپیگمانتاسیون)استوار باشد.

درمان بر پایه رپیگمانتاسیون:

کورتیکواستروئیدهای موضعی:کرمهای حاوی ترکیبات کورتیکواستروئید ممکن است در بازگرداندن رنگدانه به نواحی کوچک برص موثر باشند. این کرمها را می­توان همراه با سایر درمانها بکار برد. ممکن است این مواد منجر به نازک شدن پوست و یا حتی ایجاد علائم کشیدگی در نواحی خاص شوند. لذا باید تحت نظارت متخصصین پوست استفاده شوند.

داروهای تنظیم کننده سیستم ایمنی موضعی(مهار کننده کلسی نورین موضعی):مثل پیمکرولیموس و تاکرولیموس که علیرغم تاثیر مناسب ، عوارض جانبی استروئید را ندارند.

NBUVB: روش نوردرمانی انتخابی جهت درمان بیماری پیسی گسترده با درگیری بیش از 20%از سطح بدن می باشد که منجر به بازگشت رنگدانه می شود.

PUVA:شکلی از درمان بر پایه رپیگمانتاسیون است که در آن دارویی به نام پسورالن تجویز می­شوند. این ماده شیمایی پوست را بسیار به نور حساس می­کند. سپس پوست با نوع خاصی از نور فرابنفش به نام UVA تحت درمان قرار می­گیرد. تجهیزات پزشکی خاصی برای این درمان نیاز است. گاهی در مواردیکه ضایعه بسیار کوچک است می­توان پسورالن را قبل از درمان با UVA روی پوست بکار برد. در هر حال اغلب پسورالن بصورت قرص تجویز می­شود. درمان با PUVA ، 50تا 70 درصد شانس بازگشت رنگ به صورت، تنه، بازوها و رانها را زیاد می­کند. پاسخ دستها و پاها بسیار ضعیف است. اغلب حداقل به یکسال درمان دوبار در هفته نیاز است. PUVA باید تحت نظارت دقیق متخصص پوست صورت گیرد. اثرات جانبی PUVA واکنشهای مثل  آفتاب سوختگی را در بر می­گیرد. در صورت استفاده طولانی مدت، پوسته­پوسته شدن  پوست ممکن است روی دهد. ضمن اینکه خطر سرطان پوست نیز افزایش می­یابد. از آنجا که پسورالن چشمها را نیز به نور حساس تر می­کند، عینکهای آفتابی ضد UVA را از زمان تماس با پسورالن تا زمان غروب آنروز باید به چشم زد. این محافظت از چشم برای جلوگیری از افزایش خطر کاتاراکت ضروری است.

PUVA اغلب در کودکان زیر 12 سال، زنان حامله یا شیرده یا افراد با مشکلات خاص پزشکی استفاده نمی­شود. پیوند انتقال پوست از نواحی طبیعی به سفید تنها در مراکز محدودی انجام می­پذیرد و تنها در مورد گروه کوچکی از بیماران مفید می­باشد. این عمل عموما منجر به بازگشت کامل رنگدانه به نواحی تحت درمان نمی­شود.

درمان بر پایه دپیگمانتاسیون

عملی­ترین درمان در موارد شدید بیماری، برداشت رنگدانه­های باقیمانده از پوست طبیعی و تقریبا سفید رنگ کردن کل بدن می­باشد. این فرآیند توسط ماده­ای شیمیایی به نام مونوبنزیل هیدروکینون انجام می­شود. این درمان یک سال به طول می­انجامد.برداشت رنگدانه بطور دائمی صورت می­گیرد.

درمان برص در کودکان

درمان تهاجمی عموما در کودکان بکار نمی­رود. مواد ضد آفتاب و پوشاننده اغلب بهترین درمان می­باشند. از کورتیکواستروئیدها وکلسی نورین های موضعینیز می­توان استفاده کرد اما اینکار باید با نظارت انجام شود.

NBUVB در مواردیکه بیماری گسترده باشد در کودکان بالای 6 سال قابل انجام است.

PUVA اغلب تا پس از 12 سالگی توصیه نمی­شوند و پس از آن مضرات و منافع این درمان باید به دقت مورد ارزیابی قرار گیرد.

آیا برص بهبود پذیر می­باشد؟

پژوهشهایی پیرامون برص در حال انجام است و این امیدواری وجود دارد که درمانهای نوینی کشف گردد. در حال حاضر دلیل قطعی برص ناشناخته است و اگر چه روشهای درمانی گوناگونی معرفی شده است پاسخ درمانی قطعی نمی باشد .

 

 

نظر شما :
captcha